Προσαρμογή στο σχολείο

Ο Σεπτέμβριος είναι ο μήνας που ανοίγουν τα σχολεία και ξεκινάει η προσαρμογή στον παιδικό σταθμό και το νηπιαγωγείο. Η αλλαγή αυτή συχνά προκαλεί μεγάλη αναστάτωση στο σύστημα της οικογένειας, μιάς και είναι μεγάλο βήμα αυτονόμησης του παιδιού και συνήθως ο πρώτος αποχωρισμός από τα πρόσωπα φροντίδας. Το παιδί θα βρεθεί για πρώτη φορά σε ένα κοινωνικό περιβάλλον στο οποίο καλείται να δράσει ανεξάρτητα ενώ ταυτόχρονα έχει να διαχειριστεί την συναισθηματική ένταση που του προκαλεί ο αποχωρισμός. Οι γονείς, από την άλλη πλευρά, καλούνται να δείξουν εμπιστοσύνη σε άλλα πρόσωπα φροντίδας (βρεφονηπιοκόμους, νηπιαγωγούς) και ταυτόχρονα να διαχειριστούν το δικό τους αίσθημα αποχωρισμού καθώς και όλες τις αλλαγές που ένα τέτοιο βήμα ανεξαρτησίας επιφέρει στην οικογένεια.

Τώρα που είναι ακόμα καλοκαίρι αλλά ο καιρός της προσαρμογής πλησιάζει, ακολουθούν μερικά βοηθητικά βήματα που μπορούν να ακολουθήσουν οι γονείς:

Αναφέρετε στο παιδί το σχολείο που θα πάει εστιάζοντας σε πράγματα χειροπιαστά και συγκεκριμένα. π.χ. Την δασκάλα σου την λένε Μαρία, το σχολείο έχει ένα μεγάλο δέντρο στην αυλή κ.λ.π. Αποφύγετε φράσεις όπως: Θα είσαι πολύ χαρούμενος εκεί, θα περνάς πολύ ωραία, θα κάνεις πολλούς φίλους. Ενδέχεται το παιδί να χρειαστεί λίγο χρόνο μέχρι να αρχίσει να βιώνει το σχολείο ως μία ευχάριστη εμπειρία και αυτό είναι απόλυτα φυσιολογικό. Καλό είναι να έχει ήδη επισκεφτεί το σχολείο και να έχει γνωρίσει την δασκάλα του πριν την προσαρμογή.

Διαλέξτε μαζί με το παιδί τα πράγματα που θα έχει μαζί όπως τσάντα, παγούρι, αλλαξιά ή φάκελο για τις ζωγραφιές του. Με αυτόν τον τρόπο θα νιώθει ότι συμμετέχει και το ίδιο ενεργά στην προετοιμασία αυτή.

Αποφεύγετε να ρωτάτε το παιδί αν θέλει να πάει σχολείο. Δεδομένου ότι η επιλογή είναι δική σας και όχι του παιδιού, πάρετε εσείς όλη την ευθύνη της. Δίνουμε επιλογές στα παιδιά μόνο όταν είμαστε σε θέση να ανταποκριθούμε σε μία ενδεχόμενη άρνηση τους.

Αποφύγετε άλλες μεγάλες αλλαγές στη περίοδο της προσαρμογής όπως μετακομίσεις, ταξίδια ή κόψιμο πάνας. Το παιδί έχει ανάγκη να νιώθει ότι επιστρέφει σε ένα ασφαλές και γνώριμο μέρος όποτε γυρίζει από το σχολείο.

Όταν ξεκινήσει σχολείο, ακολουθείτε τις οδηγίες των εκπαιδευτικών. Να είστε τυπικοί με τις ώρες προσέλευσης και αποχωρισμού. Καλύτερα να περιμένετε εσείς το παιδί στην πόρτα παρά να σας περιμένει αυτό.

Μην ανησυχήσετε αν το παιδί τον πρώτο καιρό δεν τρώει στο σχολείο , ειδικά αν το φαγητό προσφέρεται εκεί και δεν φέρνει το κάθε παιδί το δικό του. Φροντίστε να φάει ένα καλό πρωινό στο σπίτι και μην αγχώνετε τις δασκάλες για το αν έφαγε στο σχολείο ή όχι. Είναι βασικό ανθρώπινο ένστικτο να δεχόμαστε τροφή από αυτούς που εμπιστευόμαστε, και η εμπιστοσύνη θέλει χρόνο για να χτιστεί. Αφήστε το παιδί να ακούσει το ένστικτό του.

Να είστε προετοιμασμένοι για τυχόν αλλαγές στην συμπεριφορά του παιδιού ή παλινδρομήσεις σε προηγούμενα στάδια. Δείξτε υπομονή και κατανόηση και διατηρείστε σταθερή επικοινωνία με τις δασκάλες του.

Τα περισσότερα μικρά παιδιά έχουν άρνηση να πάνε στο σχολείο τις πρώτες μέρες, άρνηση που πολλές φορές ξεκινά μετά από περίπου μία εβδομάδα, όταν συνειδητοποιούν ότι αυτή είναι η νέα τους καθημερινότητα και όταν η χαρά του καινούργιου αρχίζει να εξασθενεί. Είναι σημαντικό να δείξετε σταθερότητα και ήρεμία στην φάση αυτή γιατί μία δική σας αβεβαιότητα για το αν πρέπει να πάει σχολείο ή όχι θα εντείνει περισσότερο την ανασφάλεια του. Αν δυσκολεύεται πολύ, συζητήστε με τις δασκάλες το ενδεχόμενο να πηγαίνει για λιγότερο χρόνο. Είναι σημαντική η καθημερινή παρουσία και ο αποχωρισμός του από εσάς ακόμα και αν διαρκεί μόλις μισή ώρα.

Αν οι δασκάλες σας λένε ότι το παιδί σταματάει να κλαίει μόλις φύγετε, είναι πολύ πιθανό το κλάμα του να έχει να κάνει μόνο με τον αποχωρισμό του από εσάς και όχι με το πώς βιώνει την καθημερινότητα εκεί. Σε αυτές τις περιπτώσεις μάλιστα, πολύ συχνά τα παιδιά είναι χαρούμενα κατά την αποχώρηση.

Κρατήστε σταθερή επικοινωνία με τους ανθρώπους που πραγματικά είναι όλη μέρα με τα παιδιά σας μέσα στην τάξη. Αν το σχολείο είναι ιδιωτικό, ζητείστε να μιλήσετε με τους εκπαιδευτικούς και όχι μόνο με τους ιδιοκτήτες των σχολείων.

Η προσαρμογή χρειάζεται χρόνο και σταθερότητα — με σωστή υποστήριξη όλα γίνονται πιο εύκολα.